Polska jak i cała Europa, cały świat zmaga się z pandemią koronawirusa. W kraju mamy stan epidemii. Ostatni mecz Ekstraklasy, jak do tej pory rozegrany został w poniedziałek 9 marca w Kielcach, gdzie zmierzyły się 11-stki Korony i Arki Gdynia. Podobnie w większości lig europejskich. Grają jedynie ligi Białorusi, Tadżykistanu, Nikaragui i Burundi.
Niektóre kraje już „poluzowują” restrykcje, również w naszym kraju zapowiadane jest „luzowanie” obostrzeń. Jak powiedział wiceminister zdrowia Waldemar Kraska będzie ono "dość symboliczne i bardzo ostrożne". Jak na tym tle i w którym miejscu tej „kolejki” do odpuszczania restrykcji będą rozgrywki piłkarskie – trudno powiedzieć na razie, choćby ze względu na to, że jak podkreślają przedstawiciele administracji publicznej i eksperci jesteśmy jeszcze przed szczytem zachorowań.
Z jednej strony, słysząc o luzowaniu zagranicą, słysząc o zapowiedziach startu Bundesligi w weekend 9-10 maja, wzrosły nadzieje na szybki powrót na boiska choćby najwyższych lig w niektórych krajach, w tym i w Polsce. Start rozgrywek to pokazywanie ich w telewizji, realizacja umów sponsorskich, choć wielu sponsorów i tak się już wycofało lub chcą podjąć takie decyzję, ze względu na ratowanie swoich biznesów, ale ten artykuł, to nie czas na przewidywania i spekulacje. Tak samo, jak otwartym pozostaje pytanie kiedy wrócą na trybuny kibice?
Mamy nową rzeczywistość – rzeczywistość pandemii. Rozgrywki siatkówki, koszykówki, piłki ręcznej zakończone. Niektóre z przyznaniem tytułów mistrzowskich, niektóre bez. Decyzje zapadały w zależności od zaawansowania sezonu i etapu rozgrywek.
Jak poinformowała Ekstraklasa S.A. na swojej stronie internetowej – „nie wyznaczono jeszcze daty wznowienia rozgrywek po epidemii. Zostanie ona ustalona dopiero po uzyskaniu informacji od UEFA dotyczących terminarza międzynarodowego oraz po decyzjach o zakończeniu obowiązywania zakazów wprowadzonych przez rząd.”
Wczoraj także odbyła się wideokonferencja, w której udział wzięli prezesi Wojewódzkich Związków Piłki Nożnej oraz prezes PZPN Zbigniew Boniek. Obrady miały charakter konsultacyjny. Omawiano między innymi aktualną sytuację epidemiologiczną w kraju i jej wpływ na rozgrywki piłkarskie prowadzone przez wojewódzkie związki, zwłaszcza seniorskie III ligi i klasy niższe, a także rozgrywki kobiece i młodzieżowe oraz mecze Pucharu Polski – czytamy na stronie internetowej Polskiego Związku Piłki Nożnej.
Po konsultacjach z klubami postanowiono, że decyzja o sposobie kontynuowania lub zakończenia obecnego sezonu, zostanie podjęta najpóźniej do 11 maja 2020. Po tym terminie określone zostaną szczegółowe rozwiązania dotyczące rundy wiosennej sezonu 2019/2020 roku. Zgodnie również zdecydowano, że wypracowane stanowisko będzie wspólne dla wszystkich Wojewódzkich Związków Piłki Nożnej. Podjęte ustalenia zostaną rekomendowane do zatwierdzenia Zarządowi PZPN.
O konieczności wypracowania szczegółowych rozwiązań dotyczących rundy wiosennej sezonu 2019/2020 nie muszę mówić. Trzeba szczegółowo określić sposób zakończenia i tryb takiego postępowania. W takich sytuacjach, jak to bywa w życiu zawsze ktoś będzie zadowolony, a ktoś nie. Do tego jeszcze mamy do czynienia z epidemią i stanem jakiego nie pamiętamy. Muszą być wdrożone odpowiednie procedury.
W obecnym stanie prawnym stosuje się przepisy Uchwały nr IX/140 z dnia 3 i 7 lipca 2008 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie organizacji rozgrywek w piłkę nożną. Uchwała ta jest również aktem prawa związkowego na podstawie, którego powstają regulaminy poszczególnych rozgrywek. To one są następczo przepisami szczególnymi wobec przepisów tej Uchwały. Warto to zapamiętać ze względu na to o czym będzie poniżej.
To właśnie na podstawie § 16 tejże Uchwały ustala się kolejność w rozgrywkach. Zgodnie z tym przepisem, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, stosuje się następujące zasady:
- Zawody w rozgrywkach mistrzowskich rozgrywane są systemem mecz i rewanż (każda drużyna rozgrywa z pozostałymi dwa spotkania, jedno jako gospodarz, drugie jako gość).
- W rozgrywkach mistrzowskich wszystkich szczebli i kategorii wiekowych stosuje się następującą punktację: za zwycięstwo drużyna otrzymuje 3 punkty, za mecz nierozstrzygnięty – jeden punkt, a za przegraną – zero punktów.
- W rozgrywkach kolejność zespołów w tabeli ustala się według liczby zdobytych punktów. W przypadku uzyskania równej liczby punktów przez dwie lub więcej drużyn, o zajętym miejscu decydują:
1) Przy dwóch zespołach:
- liczba zdobytych punktów w spotkaniach między tymi drużynami,
- przy równej liczbie punktów korzystniejsza różnica między zdobytymi i utraconymi bramkami w spotkaniach tych drużyn,
- przy dalszej równości, zgodnie z zasadą, że bramki strzelone na wyjeździe liczone są podwójnie, korzystniejsza różnica między zdobytymi i utraconymi bramkami w spotkaniach tych drużyn,
- przy dalszej równości, korzystniejsza różnica bramek we wszystkich spotkaniach z całego cyklu rozgrywek,
- przy dalszej równości, większa liczba bramek zdobytych we wszystkich spotkaniach z całego cyklu,
- przy dalszej równości, większa liczba zwycięskich meczów w całym cyklu rozgrywek,
- przy dalszej równości, większa liczba zwycięskich meczów na wyjeździe w całym cyklu rozgrywek.
2) Przy więcej niż dwóch zespołach stosuje się kolejno zasady określone w pkt 1) wyłącznie między zainteresowanymi drużynami.
- Przed rozpoczęciem rozgrywek właściwy organ prowadzący rozgrywki ogłasza regulamin tych rozgrywek, który nie może być zmieniany w czasie ich trwania.
Przy niedokończonych rozgrywkach i ich weryfikacji z ostatnią rozegraną kolejką czy po rundzie jesiennej czy też nawet przy ich anulowaniu pozostaje wiele nierozstrzygniętych kwestii. Czy nadawać tytuły mistrzowskie i zachować awanse? Czy stosować spadki do niższych klas dla drużyn, które znalazły się w chwili faktycznego zakończenia rozgrywek na miejscu spadkowym? Czy w nowym sezonie grać większą liczbą drużyn? Tu potrzebne byłoby rozwiązanie systemowe, jeśli okaże się, że w danych klasach rozgrywkowych nie będzie można dokończyć współzawodnictwa.
Pojawia się tu wiele wątpliwości interpretacyjnych, których na razie nie chciałbym roztrząsać, ale pytanie czy jeden mecz rozegrany między drużynami to spotkania bezpośrednie? Jak się ma przepis ust. 4 do zaistniałej sytuacji czyli to że przed rozpoczęciem rozgrywek właściwy organ prowadzący rozgrywki ogłasza regulamin tych rozgrywek, który nie może być zmieniany w czasie ich trwania?
To tylko przykłady, z którymi przyjdzie się zmierzyć.
Które organy decydować będą o poszczególnych rozgrywkach i ich weryfikacji?
Z przepisów § 2, § 2 a, § 2 b, § 2 c Uchwały nr IX/140 z dnia 3 i 7 lipca 2008 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie organizacji rozgrywek w piłkę nożną wynika, że:
I
1. Polski Związek Piłki Nożnej prowadzi rozgrywki piłki nożnej mężczyzn:
a) seniorzy: I, II liga, Puchar Polski jako rozgrywki szczebla centralnego, Superpuchar;
b) juniorzy Centralna Liga Juniorów U-18;
c) juniorzy młodsi – Centralna Liga juniorów U-17;
d) trampkarze – Centralna Liga juniorów U-15;
e) młodzieżowe reprezentacje Wojewódzkich ZPN.
2. Polski Związek Piłki Nożnej może powierzyć lub zlecić prowadzenie rozgrywek, o których mowa w ust. 1 pkt b) – e) właściwym Wojewódzkim ZPN.
3. Wojewódzkie ZPN prowadzą rozgrywki piłki nożnej mężczyzn:
a) seniorzy III liga –Wojewódzkie ZPN prowadzą rozgrywki przemiennie, a od sezonu 2020/2021 rozgrywki III ligi będą prowadzone przez PZPN;
b) seniorzy IV liga, klasa okręgowa, klasa A, klasa B, klasa C;
c) Puchar Polski na szczeblu ZPN;
d) juniorzy: klubowe mistrzostwa Wojewódzkiego ZPN wg odrębnego regulaminu.
4. Ekstraklasa SA prowadzi rozgrywki piłki nożnej mężczyzn Ekstraklasy oraz jest upoważniona do prowadzenia rozgrywek o Puchar Ekstraklasy.
II
1. Polski Związek Piłki Nożnej prowadzi rozgrywki piłki nożnej kobiet w następujących klasach:
a) Ekstraliga,
b) I liga,
c) II liga,
d) Puchar Polski na szczeblu centralnym,
e) rozgrywki młodzieżowe zgodnie z decyzją Komisji ds. Piłkarstwa Kobiecego PZPN.
2. Polski Związek Piłki Nożnej może powierzyć lub zlecić prowadzenie rozgrywek, o których mowa w ust. 1 a)-e) właściwym organom Wojewódzkich ZPN.
III
1. Polski Związek Piłki Nożnej prowadzi rozgrywki futsalu w następujących klasach:
a) I liga,
b) II liga,
c) Halowy Puchar Polski,
d) rozgrywki młodzieżowe zgodnie z decyzją Komisji ds. Futsalu i Piłki Plażowej PZPN.
2. Polski Związek Piłki Nożnej może powierzyć lub zlecić prowadzenie rozgrywek, o których mowa w ust. 1 a)-d) właściwym organom Wojewódzkich ZPN.
3. Futsal Ekstraklasa Sp. z o.o. prowadzi rozgrywki Ekstraklasy Futsalu.
IV
1. Polski Związek Piłki Nożnej prowadzi rozgrywki piłki nożnej plażowej.
2. Polski Związek Piłki Nożnej może powierzyć lub zlecić prowadzenie rozgrywek piłki nożnej plażowej właściwym organom Wojewódzkich ZPN.
Warto też przypomnieć organy właściwe w sprawach dotyczących weryfikacji meczów oraz to, że przy rozpatrywaniu protestów w sprawie zawodów obowiązuje zasada dwuinstancyjności.
Wynika to z § 9 ust 5 Uchwały nr IX/140 i tak:
1) w rozgrywkach Ekstraklasy i Pucharu Ekstraklasy pierwszą instancją jest Komisja Ligi Ekstraklasy SA, a drugą instancją Najwyższa Komisja Odwoławcza PZPN;
2) w rozgrywkach I i II ligi, Pucharu Polski na szczeblu centralnym, Superpucharu, Centralnej Ligi Juniorów U-18, Centralnej Ligi Juniorów U-17, Centralnej Ligi Juniorów U-15, Ekstraligi i I ligi kobiet, Pucharu Polski kobiet na szczeblu centralnym, Centralnej Ligi Juniorek U-17, Centralnej Ligi Juniorek U-15 na szczeblu centralnym, I Polskiej Ligi Futsalu, Halowego Pucharu Polski, Ekstraligi i I ligi Futsalu kobiet pierwszą instancją jest Komisja ds. Rozgrywek i Piłkarstwa Profesjonalnego PZPN, a drugą instancją Najwyższa Komisja Odwoławcza PZPN;
3) w rozgrywkach III ligi i II ligi kobiet prowadzonych z upoważnienia przez wyznaczone Wojewódzkie ZPN pierwszą instancją jest wydział właściwy w sprawie gier i ewidencji danego Wojewódzkiego ZPN, a drugą instancją Komisja ds. Rozgrywek i Piłkarstwa Profesjonalnego PZPN;
4) w rozgrywkach innych niż wymienione w pkt 3 prowadzonych przez Wojewódzkie ZPN pierwszą instancją jest wydział właściwy w sprawie gier i ewidencji danego Wojewódzkiego ZPN, a drugą instancją związkowa komisja odwoławcza;
5) w rozgrywkach młodzieżowych reprezentacji Wojewódzkich ZPN, prowadzonych z upoważnienia przez wyznaczone Wojewódzkie ZPN, pierwszą instancją jest wydział właściwy w sprawie gier i ewidencji danego Wojewódzkiego ZPN, a drugą instancją Komisja ds. Piłkarstwa Amatorskiego i Młodzieżowego PZPN;
6) w młodzieżowych rozgrywkach piłki nożnej kobiet organizowanych przez Komisję ds. Piłkarstwa Kobiecego PZPN, innych niż wymienione w pkt 2, pierwszą instancją jest Komisja ds. Piłkarstwa Kobiecego PZPN, a drugą instancją Komisja ds. Rozgrywek i Piłkarstwa Profesjonalnego PZPN;
7) w rozgrywkach Ekstraklasy futsalu pierwszą instancją jest Komisja Ligi Futsal Ekstraklasy, drugą instancją Najwyższa Komisja Odwoławcza PZPN;
8) w młodzieżowych rozgrywkach futsalu organizowanych przez Komisję ds. Futsalu i Piłki Plażowej PZPN, pierwszą instancją jest Komisja ds. Futsalu i Piłki Plażowej PZPN, a drugą instancją Komisja ds. Rozgrywek i Piłkarstwa Profesjonalnego PZPN.
Czekamy więc na rozwój sytuacji. Będziemy oczywiście o tym informować, a przypomnienie zasad wynikających z Uchwały nr IX/140 z dnia 3 i 7 lipca 2008 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie organizacji rozgrywek w piłkę nożną na pewno okaże się w tym przypadku przydatne, wobec czego niniejszym żywię taką nadzieję.